Jednym z najczęstszych powodów, dla których ludzie zaczynają poszukiwać nauczyciela języka angielskiego do zajęć indywidualnych jest pomoc w przełamaniu bariery językowej. Brzmi znajomo? Jeśli tak, to pocieszę Cię, że zdecydowana większość uczniów przejawia strach przed mówieniem – przynajmniej na początku nauki – i w związku z tym szuka sposobów, by przestać stresować się mówieniem w języku angielskim. Ta obawa pojawia się u słuchaczy na różnych poziomach, ale oczywiście łatwiej jest się z nią uporać na poziomach bardziej zaawansowanych, gdzie z pomocą przychodzi większy zasób słownictwa i solidniejsza podstawa gramatyczna.
W tym artykule postaram się pomóc tym, którzy mają problemy z barierą językową w mówieniu po angielsku i podpowiedzieć im, jak sobie z nią radzić, jak się przemóc i nareszcie zacząć mówić. To naprawdę jest możliwe, tylko trzeba spróbować zmienić swój sposób myślenia o języku, by wreszcie zacząć w nim mówić.
Dlaczego boję się mówić po angielsku?
Nasza komunikacja w języku angielskim może być utrudniona przez wiele czynników. Uświadomienie sobie, co tak naprawdę nas blokuje, to pierwszy krok ku naszemu otwarciu się na język. Do najczęstszych przyczyn, które powodują barierę językową w mówieniu po angielsku można zaliczyć:
– strach przed popełnieniem błędu i skompromitowaniem się przed innymi – to jeden z dominujących czynników, które nas blokują. Moje ponad 20-letnie doświadczenie pokazało mi, że prawie każdy wstydzi się mówić przy tych wyimaginowanych „innych”, a potem ci sami „inni” przychodzą do mnie i wykazują identyczny strach przed mówieniem i oceną kolejnych „innych”
– indywidualne cechy charakteru – mają znaczący wpływ na sam proces nauki oraz jej efektywność. Osoby introwertyczne mogą mieć bardziej pod górkę ze względu na niechęć do komunikacji oraz interakcji społecznych; z drugiej jednak strony, mogą łatwiej poradzić sobie z precyzją językową bądź nauką własną, więc tu zdecydowanie najlepszą opcją będą zajęcia indywidualne z nauczycielem plus dodatkowy wysiłek podejmowany poza zajęciami
– perfekcjonizm – ta skłonność do bycia w 100% bezbłędnym może być zgubna, bo wtedy wolimy nie powiedzieć nic, niż zrobić nawet najmniejszy błąd. To droga donikąd, bo popełnianie błędów (i otrzymywanie stosownego feedbacku, co powinniśmy zrobić lepiej) pozwala nam uniknąć tego typu potyczek w przyszłości. Grunt to nie stawiać sobie nierealistycznych wymagań, że będziemy mówić biegle i całkowicie poprawnie od samego początku nauki
– złe doświadczenia z systemem szkolnictwa – szkoły i nauczyciele, których spotkaliśmy na swojej ścieżce edukacyjnej mogą skutecznie zniechęcać do języka obcego i pogarszać barierę i wstyd przed mówieniem. Niestety, ale nadal w szkołach dominuje nacisk na teorię, rozwiązywanie ćwiczeń itp. i dzięki temu możemy zrazić się na lata do praktycznej nauki języka – lub nawet nie wiedzieć, że dobry nauczyciel naprawdę jest w stanie dokonać przemian w naszym sposobie komunikacji
– mały zakres słownictwa i słabe podstawy gramatyki – to akurat jest problem do szybkiego ogarnięcia, bo, jakkolwiek banalnie to nie zabrzmi, ale im więcej znamy słownictwa i im więcej szlifujemy naszą gramatykę, tym większe zasoby ma nasz mózg, by czerpać z teorii i przekuwać to w praktykę. Dlatego przy dużym zaangażowaniu w naukę – w wersji optymalnej z doświadczonym nauczycielem – oraz systematyczności możemy realnie wpłynąć na pokonanie bariery językowej
Jeśli któryś z powyższych powodów wydaje Ci się wyjątkowo znajomy, to jest to już pierwszy krok do rozpoznania problemu z mówieniem w języku angielskim i stworzenia swojej własnej strategii, która pozwoli Ci odważyć się komunikować w tym języku bez większych zahamowań.
Poniżej proponuję kilka skutecznych pomysłów, które mogą być kluczem do Twojego sukcesu i znacząco usprawnić komunikację:
1. Wykorzystuj każdą okazję, by rozmawiać w języku angielskim
Brzmi banalnie, ale dopóki nie zaczniesz, nie zrozumiesz, że język angielski wcale nie jest taki straszny i trudny, jak Ci się wydaje. Lęk przed nieznanym często tworzy nam w głowie wizje, że jakaś dziedzina jest wiedzą mistyczną, dostępną tylko dla wybranych. A to nieprawda i małymi krokami możesz się o tym przekonać. Nie musi być ambitnie – na początek spróbuj używać nawet najprostszych konstrukcji i słów i powoli budować swoją płynność językową. W przełamaniu bariery językowej w mówieniu po angielsku najlepiej pomoże Ci doświadczony nauczyciel, który pytaniami będzie nakierowywał Twoje wypowiedzi. Jeśli chwilowo nie stać Cię na lekcje z profesjonalistą, możesz także poszukać tańszych opcji na portalach, gdzie wielu ludzi oferuje odpłatne konwersacje językowe.
2. Spróbuj otaczać się językiem
Takie zanurzenie w języku może polegać na przestawieniu funkcji w telefonie i np. skrzynce mailowej na angielski, oglądaniu angielskich seriali z napisami, czytaniu krótkich tekstów lub słuchaniu podcastów. Każdy, nawet najkrótszy kontakt z językiem to zawsze okazja, by coś sobie odświeżyć bądź czegoś nowego się nauczyć. We współczesnym świecie, który oferuje nam ogrom zaawansowanych technologii, aplikacji na telefon itp., możliwości do szlifowania języka angielskiego jest naprawdę o wiele więcej niż np. 20 lat temu, a strach przed mówieniem po angielsku można o wiele łatwiej i szybciej pokonać.
3. Pamiętaj – każdy popełnia błędy i nikt nie wie wszystkiego
Kolejna oczywistość, ale wielu z nas wierzy, że inni zawsze mają lepiej, łatwiej itp. Nie ma czegoś takiego jak nauka bez popełniania błędów, bo inaczej oznaczałoby to, że wiemy już wszystko i nie ma sensu się dalej uczyć. Każdy, ale to każdy je popełnia! Nawet Twój nauczyciel, choćby najlepszy, nie wie wszystkiego – a jeśli tak twierdzi, to mu nie wierz ; )
Pamiętaj również, że inny język to inny kontekst kulturowy i historyczny, a więc po trosze inna rzeczywistość – spróbuj się na niego otworzyć i zaakceptować fakt, że pewne rzeczy (struktury gramatyczne, słownictwo itp.) są identyczne jak w Twoim języku ojczystym, a niektóre są zupełnie inne i ta różnica językowa może być bardzo fajnym czynnikiem, który otworzy Ci drzwi na świat oraz inne kultury.
4. Szukaj zamienników w głowie
To wyjątkowo cenna rada! Nie skupiaj się na tłumaczeniu w głowie słowo w słowo, bo to wyjątkowo skutecznie może zablokować Cię podczas wypowiedzi ustnej. Często warto powiedzieć nawet trochę coś innego niż tak naprawdę zamierzaliśmy, bo to wciąż umożliwia komunikację i jest lepsze od ciszy lub tzw. „dukania”. Czyli nie układaj sobie w głowie całych skomplikowanych zdań po polsku z zamiarem ich tłumaczenia, tylko staraj się użyć prostszej formy (nawet gdy to nie do końca to, co chciałeś powiedzieć), która ułatwi pokonać barierę w mówieniu.
5. Spróbuj swoich sił w środowisku zagranicznym
Jeśli to możliwe i jeśli Twój budżet Ci na to pozwala – wyjedź i zanurz się w języku. Może to być kurs wakacyjny, odwiedziny przyjaciół, czy nawet dłuższy pobyt w celach zarobkowych. Bez względu na okoliczności, najważniejsze jest, by mieć kontakt z osobami anglojęzycznymi, czyli tzw. nativami – inaczej będziemy ulegać pokusie rozmawiania wyłącznie w języku ojczystym i nigdy nie spróbujemy zacząć mówić po angielsku.
Podsumowując – każda z tych wskazówek pozwoli Ci przybliżyć się do celu i pokonać strach przed mówieniem w języku angielskim, ale podstawą wszystkiego jest mówienie i jeszcze raz mówienie, choćby z błędami.
Jeśli chcesz przyspieszyć ten proces, bo czujesz, że utknąłeś/utknęłaś na etapie „rozumiem, ale nie mówię” – to dokładnie ten moment, w którym indywidualne zajęcia robią największą różnicę, pomagając pokonać tę barierę znacznie szybciej i efektowniej niż samodzielna praca bez nauczyciela.
Jako specjalistka i profesjonalistka z ponad 20-letnim doświadczeniem w nauczaniu dorosłych i młodzieży serdecznie zapraszam Cię na zajęcia ze mną – pomagam przełamać wstyd i opory przed mówieniem wyjątkowo skutecznie, w przyjaznej atmosferze i bez oceniania i po prostu wiem, jak zrobić to najlepiej.
FAQ – Najczęściej zadawane pytania
Dlaczego rozumiem angielski, ale nie potrafię mówić?
Bo rozumienie i mówienie to dwie różne umiejętności. Rozumienie rozwijasz przez słuchanie i czytanie i jest to bardziej bierny sposób nauki, a mówienie możesz rozwinąć tylko przez mówienie, czyli wyłącznie podczas praktyki i pełnego zaangażowania.
Jak przełamać barierę w mówieniu po angielsku?
Najważniejsze jest regularne mówienie — nawet z błędami. Kluczową rolę odgrywa też środowisko, w którym czujesz się swobodnie i nie boisz się mówić, np. podczas lekcji indywidualnych.
Ile czasu potrzeba, żeby zacząć mówić płynnie?
Pierwsze efekty widać już po kilku tygodniach regularnej praktyki, ale pełna swoboda to kwestia kilku miesięcy. Bardzo dużo zależy od systematyczności, wkładu pracy własnej, ale także od pracy z motywującym i empatycznym nauczycielem.
Czy da się przełamać barierę językową samodzielnie?
Tak, ale zwykle zajmuje to więcej czasu. Przełamanie bariery mówienia najczęściej wymaga interakcji z drugą osobą, ponieważ samodzielna nauka rzadko daje wystarczającą ilość praktyki w mówieniu.